logo

Shartnoma to‘g‘risida umumiy qoidalar. Oldi-sotdi, ayirboshlash, hadya shartnomalari misolida

Yuklangan vaqt:

19.03.2025

Ko'chirishlar soni:

0

Hajmi:

7978.310546875 KB
«Fuqarolik huquqi» Shartnoma to‘g‘risida umumiy qoidalar. Oldi-sotdi, ayirboshlash, hadya shartnomalari misolida. 2MA’RUZA REJASI: Shartnoma tushunchasi, shakli, turlari, tuzish bosqichlari va uning bugungi kundagi ahamiyati. Oldi-sotdi, ayirboshlash, hadya shartnomalarining tushunchasi, ob’ekti va huquqiy belgilari. Ichki ishlar organlari faoliyatida shartnomalarning o‘rni va ahamiyati.1 2 3 3Mavzuga doir adabiyotlar ro‘yxati: 1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 01.05.2023-y., 03/23/837/0241-son. 2. O‘zbekiston Respublikasining  1995-yil 21-dekabrdagi Fuqarolik kodeksi 1-qismi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 2-son. https:// lex.uz /docs/-111189 . 3. O‘zbekiston Respublikasining  1996-yil 26-avgustdagi Fuqarolik kodeksi 2-qismi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 11-12-son, 1-modda. https:// lex.uz /docs/-180552 . 4. O‘zbekiston Respublikasining 2023-yil 9-martdagi “Davlat mulkini boshqarish to‘g‘risida” gi O‘RQ-821-son qonuni. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 10.03.2023-y., 03/23/821/0132-son. https:// lex.uz /docs/-6401697 . 5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 8-iyundagi “Yer munosabatlarida tenglik va shaffoflikni ta’minlash, erga bo‘lgan huquqlarni ishonchli himoya qilish va ularni bozor aktiviga aylantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6243-son Farmoni. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 09.06.2021-y., 06/21/6243/0540-son. https:// lex.uz /docs/-5450176 . 6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 28-fevraldagi “2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasini “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim yili”da amalga oshirishga oid Davlat Dasturi to‘g‘risida”gi PF-27-son farmoni. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 02.03.2023-y., 06/23/27/0121-son. https:// lex.uz /docs/-6396146 . 7. Fuqarolik va oila huquqi: Darslik / O.Okyulov, E.Egamberdiyev, M.X.Baratov, N.А.Kuldashev va boshq. – T.: Oʼzbekiston Respublikasi IIV Аkademiyasi, Oʼzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Davlat va huquq instituti, 2022. – 400 b. 3 41-SAVOL. Shartnoma tushunchasi, shakli, turlari, tuzish bosqichlari va uning bugungi kundagi ahamiyati. FKning 2-kichik bo‘lim 26,27,28-boblari 353-385-moddalari SHARTNOMA TUSHUNCHASI (FKning 353-m.). Ikki yoki bir necha shaxsning fuqarolik huquqlari va burchlarini vujudga keltirish, o‘zgartirish yoki bekor qilish haqidagi kelishuvi shartnoma deyiladi. 5 SHARTNOMANI TUZISH BOSQICHLARI: 6AKSEPTOFERTA shartnomani tuzishga taklif qilish bosqich shartnomani tuzish to‘g‘risidagi taklifni qabul qilish bosqich OFERENT AKSEPTANT 1D 18 0102 07 0809 SHARTNOMANI TUZISH SHAKLI: 7YOZMAOG‘ZAKI ELEKTRON BHMning 10 baravarigacha (3,400.000) bo‘lgan summada BHMning 10 baravaridan ortiq (3,400.000) bo‘lgan summada Faqat OFERENTning taklifiga asosan40 18 22 SHARTNOMANI TUZISH SHAKLI: 8Internet orqali shartnoma tuzish shartlari Internetdan foydalanish imkoniyatining mavjudligi Oferta va aksept Elektron shakl va elektron raqamli imzo ONE ID 9SHARTNOMANING TURLARI: BIR TOMONLAMA IKKI TOMONLAMA KO‘P TOMONLAMA Taraflarning birida faqat huquq bo‘lsa ikkinchi tarafda faqat majburiyat bo‘ladi Har ikki taraf ham huquq, ham majburiyatga ega bo‘ladi Taraflar uch va undan ortiq bo‘lib, har bir tarafda ham huquq, ham majburiyat bo‘ladi3D 35 40 05 1A 43 1A 40 05 19 10SHARTNOMANING HUQUQIY BELGILARI: HAQ BARAVARIGA TEKINGA tuziladigan shartnomalar Bir taraf topshirgan mulki, qilgan xizmati uchun pul yoki mulk bilan haq oladi Bir taraf boshqa taraf foydasiga haq olmay mulkni topshirish yoki ishni bajarish tushuniladi37 3D 3822 14 3C081C01 2B0811 1A1011 3C08 380B15291209081312 0A0B0F0919081C08 0A 11SHARTNOMANING HUQUQIY BELGILARI: KONSENSUAL ИККИ ТОМОНЛАМА REAL Huquq va majburiyatlar taraflarning kelishuvi asosida rasmiylashtirishi bilan tuzilgan hisoblanadi Huquq va majburiyatlar taraflarning kelishuvi va shartnoma narsasi topshirilgan paytdan vujudga keladi3518 1F 43102B102B0132 0A12 1C12091A08 19 43102B102B01 0A12 0919121C0A 0F12150A 122-SAVOL . Oldi-sotdi, ayirboshlash, hadya shartnomalarining tushunchasi, ob’ekti va huquqiy belgilari. FKning 29,30,31-boblari 386-511-moddalari 2-QISMI 13OLDI-SOTDI SHARTNOMASI (FKning 386-m.). Oldi-sotdi shartnomasi bo‘yicha bir taraf (sotuvchi) tovarni boshqa taraf (sotib oluvchi)ga mulk qilib topshirish majburiyatini, sotib oluvchi esa bu tovarni qabul qilish va uning uchun belgilangan pul summasi (bahosi)ni to‘lash majburiyatini oladi. Agar qonunda qimmatli qog‘ozlar va valyuta qimmatliklarining oldi-sotdisiga doir maxsus qoidalar belgilangan bo‘lmasa, ularni olish-sotishga nisbatan ushbu paragrafda nazarda tutilgan qoidalar qo‘llanadi. Fuqarolik kodeksda yoki boshqa qonunda nazarda tutilgan hollarda ayrim turdagi tovarlarni olish-sotishning o‘ziga xos jihatlari qonunchilik bilan belgilanadi. KONSENSUAL HAQ BARAVARIGA IKKI TOMONLAMA HUQUQIY BELGILARI09 0E 12 OLDI-SOTDI SHARTNOMASI TURLARI 14Chakana oldi-sotdi (FKning 425-m.). Mahsulot yetkazib berish shartnomasi (FKning 437-m.). Tovarlar yetkazib berish to‘g‘risidagi davlat kontrakti (FKning 457-m.). Kontraktatsiya shartnomasi (FKning 465-m.). Energiya ta’minoti shartnomasi (FKning 468-m.). Ko‘chmas mulkni sotish shartnomasi (FKning 479-m.). 15AYIRBOSHLASH SHARTNOMASI (FKning 497-m.). Ayirboshlash shartnomasiga muvofiq har bir taraf boshqa tarafga bir tovarni boshqa tovarga almashtirish yo‘li bilan mulk qilib topshirish majburiyatini oladi. Ayirboshlash shartnomasiga nisbatan tegishincha oldi-sotdi to‘g‘risidagi qoidalar qo‘llanadi, basharti bu ushbu bob qoidalariga va ayirboshlash mohiyatiga zid kelmasa. Bunda har qaysi taraf almashtirish yo‘li bilan topshirish majburiyatini olgan tovarni sotuvchi va qabul qilish majburiyatini olgan tovarni sotib oluvchi hisoblanadi. KONSENSUAL HAQ BARAVARIGA IKKI TOMONLAMA HUQUQIY BELGILARI09 0E 12 16HADYA SHARTNOMASI (FKning 502-m.). Hadya shartnomasiga muvofiq bir taraf (hadya qiluvchi) boshqa taraf (hadya oluvchi)ga ashyoni tekinga mulk qilib beradi yoki berish majburiyatini oladi yoxud unga o‘ziga yoki uchinchi shaxsga nisbatan mulk huquqi (talabi)ni beradi yo berish majburiyatini oladi, yoxud uni o‘zi yoki uchinchi shaxs oldidagi mulkiy majburiyatdan ozod qiladi yoinki ozod qilish majburiyatini oladi. REAL TEKINGA BIR TOMONLAMAHUQUQIY BELGILARI04 06 10 17MUAMMOLI HOLAT Fuqaro D kuyovi A ga Chevrolet “Tracker-2” rusumli avtomashina hadya qildi. Fuqaro A turmush o‘rtog‘i fuqaro S bilan o‘zaro janjallashib qolishi natijasida mazkur qaynotasi hadya qilgan avtomashinani (Bosh ishonchnoma) orqali o‘zga bir fuqaroga ijara berib yubordi. Savol: Mazkur holatga huquqiy baho bering? Seminar mashg‘uloti uchun topshiriq savollari: 1.  Shartnoma tuzish va uni o‘zgartirish hamda bekor qilish tartibi. 2.  Oldi-sotdi, ayirboshlash, hadya shartnomalarida taraflarning huquq va majburiyatlari hamda ularni qo‘llanish sohasi. 18E’tiboringiz uchun raxmat!!!