logo

Jahon iqtisodiyotini globallashuvi sharoitida milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini ta’minlash muammolari

Yuklangan vaqt:

03.03.2025

Ko'chirishlar soni:

0

Hajmi:

1709.8896484375 KB
JAHON IQTISODIYOTINI GLOBALLASHUVI SHAROITIDA MILLIY IQTISODIYOT RAQOBATBARDOSHLIGINI TA’MINLASH MUAMMOLARI 1. • Milliy va xalqaro raqobatbardoshlik tushunchalarining mohiyati. • 2. • Milliy raqobatbardoshlik ko`rsatkichlari va mezonlari. • 3. • Mamlakatning raqobat ustunliklari nazariyasi. • 4. • Globallashuv sharoitida mamlakat milliy raqobatbardoshligini oshirish omillari. • 5. • Mamlakat raqobatbardoshligini oshirishda tarkibiy o`zgartirishlar siyosatining o`rni. 1. Raqobatbardoshlik tushunchasi “ Raqobatbardoshlik – tegishli bozorda ma’lum ulushga ega bo‘lgan ob’ektning mulki bo‘lib, u ob’ektning texnik, funksional, iqtisodiy, tashkiliy va boshqa xususiyatlarining iste’molchilar talablariga muvofiqlik darajasini tavsiflaydi, bozor ulushini belgilaydi. ushbu ob'ektga tegishli bo'lib, ushbu bozorni boshqa ob'ektlar foydasiga qayta taqsimlanishiga to'sqinlik qiladi". Raqobatbardoshlik omillari  iqtisodiy salohiyat va iqtisodiy o'sish sur'atlari;  sanoat ishlab chiqarishining samaradorligi;  fan va texnikaning rivojlanish darajasi, fan va texnika yutuqlarining rivojlanish sur'ati.  MRIda ishtirok etish;  ichki bozorning dinamikligi va sig'imi;  moliyaviy tizimning moslashuvchanligi;  iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning ta'siri;  mehnat resurslarining malaka darajasi;  mehnat resurslarining mavjudligi;  ijtimoiy-iqtisodiy va ichki siyosiy vaziyat. Raqobatbardoshlik darajalari  Makroiqtisodiy ko'rsatkichlar yordamida aniqlanadigan global (global raqobatbardoshlik indeksi);  Mikrodaraja (biznes raqobatbardoshligi indeksi) kompaniyalar faoliyati, ularning samaradorligi kabi omillar yordamida aniqlanadi. O m illa r n a tija la rMilliy darajadagi omillar Makroiqtisodiy muhit, qonun, institutlar, inson kapitalini takror ishlab chiqarishTarmoqlar xususiyatlariNarxlar raqobatbardosh - ligi Narx bo'lmagan raqobat - bardoshlik Sifat, ishonchlilik, xizmat Korxonalarga bog'liq bo'lgan omillar Xarajatlarni boshqarish, texnologiya, menejment, moliyaviy raqobatbardoshlik Biznes muhitiIshlab chiqarishMilliy raqobatbardoshlik Iqtisodiy o'sish, daromad va bandlik Alohida bozorlarda raqobatbardoshlik Bozor ulushi, rentabellik, elastiklikIqtisodiyotning raqobatbardoshligi modeli IchkiTashqi To'lov balansi Bandlik, daromad - ning o'sishi mehnat xarajatlari (ULC) K o rx o n a n in g ra q o b a tb a rd o s h lik d a ra ja s iИНСТИТУТЛАР Davlat siyosatiИнвестиции и производ- ственные мощности Предприятие :  Вид деятельности  Форма собственности  Размер  другие параметрыТехнический уровень и инновации Распределение прав собственности Менеджмент Рабочая сила и трудовые отношения Конкуренция Инфраструктура Банки и финансовые рынки Qizil - hozir tanqidiy , sariq - yaqin kelajakda, yashil - tanqidiy emasKorxonalar uchun raqobatbardoshlikning turli omillarining ahamiyati Savdo va rivojlanish indeksi (TDI) Давлатимизда тўғри савдо сиёсати юритилгани, тариф кўрсаткичларини пасайтириш, божхона ва назорат тўсиқларини енгиллаштириш борасидаги ислоҳотлари натижасида халқаро даражадаги кўрсаткичи 20,2 балга яхшиланди ва 55,4 балдан (2021 йил) 75,6 балга (2022 йил) кўтарилди.  Ушбу рейтингда мамлакатимиз АҚШ, Япония, Хитой ва Россия сингари давлатларни ортда қолдирди. Ҳозирги кунда Ўзбекистон 2021 йилдаги 163-ўриндан анча юқорилаб, 67-ўринга кўтарилиб олди ва бу кўрсатгич билан Марказий Осиё давлатлари орасида етакчилик қилмоқда.  Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, «Эркин савдо» кўрсатгичининг ўртача бали 70,9 дан 69,5 га тушган ва 21% давлатларгина ташқи савдода тарифланган ва тарифсиз тўсиқларни яхшилашга муваффақ бўлди. Давлат статистика қўмитаси 2021 йилнинг январь-декабрь ойларида Ўзбекистон Республикасининг иқтисодий ҳолати рақамларда акс эттирди: • – 107,4 %ялпи ички маҳсулот ҳажмининг ўсиш  суръати • – 108,7 %саноат ишлаб чиқариш физик ҳажми индекси • – 106,8 % қурилиш ишлари ҳажмининг ўсиш суръати • – 112,0 %  чакана савдо товар айланмаси ўсиш суръати • – 119,2 % бозор хизматлари ҳажмининг ўсиш суръати • – 104 % қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалигининг ўсиш  суръати • – 116 %  ташқи савдо айланмаси  ўсиш суръати • – 110 % экспортнинг  ўсиш суръати • – 120,4 %импортнинг  ўсиш суръати • – 528 929 та фаолият кўрсатаётган корхона ва ташкилотлар сони5D 47 46 15 1E 2B 19 2A 2B 21 34 18 2C  «Портер олмоси» модели M.Porterning fikricha, mamlakatning raqobatbardoshligiga alohida firmalar emas, balki ichki resurslardan samarali foydalana oladigan klasterlar xalqaro raqobatbardoshlik prizmasi orqali qarash kerak.   Raqobatbardoshlik bosqichlari  rivojlanishning "dastlabki" bosqichidagi mamlakatlar;  samarali rivojlanish bosqichi;  innovatsion rivojlanish bosqichi;  boylik bosqichi Milliy iqtisodiyotni rivojlantirish senariylari Ichki bozorga yo'naltirish Butun dunyo bo'ylab O'zbekistondan ko'p sonli emigrantlar (cheklangan bo'lsa ham, tashqi bozorga kirish imkoniyati) Offshor dasturlashning yuksalishi04 111B 2D 34 11 0F 66  Этиборингиз учун рахмат